ดอนปู่ตากับความเชื่อของชาวอีสาน

วัฒนธรรมความเชื่อ

ดอนปู่ตากับความเชื่อของชาวอีสาน

ความเป็นมา

อีสานเป็นชุมชนเกษตรกรรม ที่สืบทอดมรดกจากบรรพชนมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน โดยผูกพันกับธรรมชาติป่าวัฒนธรรมชุมชนอย่างเน้นเฟ้น ได้รับการสั่งสมแนวคิด ภูมิปัญญา ปลูกศรัทธา คติ ความเชื่อจนเป็นแบบแผนการดำรงชีวิตที่มีคุณค่า อันแสดงให้เห็นถึงความเฉลียวฉลาดของทรัพยากรบุคคลและสังคมพื้นถิ่น

สังคมอีสานเคร่งครัดในรูปแบบของประเพณี พิธีกรรม เชื่อถือในเรื่อง บาป-บุญ คุณ-โทษ ขวัญ-วิญญาณ เทวดาอารักษ์ ตลอดจนผีสางนางไม้อย่างจริงจัง โดยมีการเซ่นสรวงบัดพลีตามฤดูกาลพร้อมกันนี้ กังปฏิบัติภารกิจทางศาสนาด้วยความมั่นคงตามค่านิยมของชุมชน เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจ หรือแก้ไขปัญหาชีวิตที่พึงมี อันจะเป็นประหนึ่งภูมิคุ้มกันภัยพิบัติทั้งหลายทั้งปวงมิให้มากล้ำกรายตน หรือครอบครัวตลอดจนทุกชีวิตในชุมชน นอกจากนี้ยังได้แสดงถึงความกตัญญูเชิดชูคุณความดีของบรรพชนผู้กลายเป็นผีไปแล้วอีกด้วย

คติความเชื่อเรื่อง “ผี” นั้นชาวอีสานเชื่อกันว่า ผีมีอยู่สองกลุ่มใหญ่ กลุ่มหนึ่งเป็นผีประเภทแผ่คุณความดี ช่วยคุ้มครองปกป้องภัยพิบัติทั้งปวงที่จะมากล้ำกราย ตลอดจนดูแลรักษาชุมชนให้เกิดสันติสุข ขณะเดียวกันก็อาจบันดาลให้เกิดความเดือดร้อนยุ่งยากได้ หากผู้ใดล่วงละเมิดขาดความเคารพยำเกรง หรือมีพฤติกรรมอันไม่พึงปรารถนาของชุมชน กลุ่มผีดังกล่าวมีผีเจ้า ผีนาย ผีบ้าน ผีเรือน ผีเจ้าที่ ผีปู่ย่า ผีปู่ตา ผีตายาย ผีมเหสักข์ หลักเมือง ผีฟ้า ผีแถน ผีมด ผีหมอ ผีเจ้าปู่หลุบตา หรือผีที่ชาวบ้านนับถือเฉพาะถิ่นซึ่งมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป เป็นต้น ส่วนผีอีกกลุ่มหนึ่งเป็นผีร้ายที่คอยมุ่งทำลายล้าง เบียดเบียน ก่อความวุ่นวายสับสนให้เกิดโทษภัยอยู่เนืองๆ เช่น ผีปอบ ผีเปรต ผีแม้เล้ง ผีห่า เป็นต้น

เมื่อชาวบ้านได้ก่อตั้งชุมชนขึ้นมา ณ บริเวณใดก็ตามย่อมจะต้องสร้างบ้านเรือน โรง หอ หรือศาล (ตูบ) ไว้เป็นที่พำนักอาศัยของกลุ่มผีประเภทที่ให้คุณไว้เสมอ ณ บริเวณใกล้เคียง เพื่อเป็นที่พึ่งพิงสำหรับบูชาเซ่นสรวงสังเวยเป็นที่ยึดเหนี่ยวทางใจ ศึกษาเพิ่มเติม

แหล่งเรียนรู้เกษตรทฤษฏีใหม่ตำบลโนนสว่าง

นางอ่อน  สีน้ำอ้อม

แหล่งเรียนรู้เกษตรทฤษฏีใหม่ตำบลโนนสว่าง

1.1 ประเภท  แหล่งเรียนรู้ที่เป็นธรรมชาติ

1.2 ประวัติความเป็นมาของแหล่งเรียนรู้ -ปลูกผักปลอดสารพิษ,การเลี้ยงปลา,การเลี้ยงไก่ไข่

ข้อมูลเพิ่มเติม

การปลูกแคนตาลูป

ตำบลกุดน้ำใส อำเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร โดยแยกเป็น อาชีพด้านการเกษตร จำนวน ๘๕ % ของจำนวนครัวเรือนทั้งหมด อาชีพค้าขาย , อาชีพรับจ้าง, อาชีพรับราชการ , อาชีพอื่นฯ จำนวน ๑๕ % ของจำนวนครัวเรือนทั้งหมด รายได้เฉลี่ย / คน / ปีของประชากร ๕๖,๔๖๗ บาท /คน / ปี และอาชีพเกษตรกรที่ขึ้นชื่อและทำมากที่สุด และสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี คือ การปลูกแคนตาลูป ซึ่งเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ให้กับประชาชนในพื้นที่ตำบลกุดน้ำใส ตลอดทั้งปี ถือว่าเป็นอาชีพหลักของตำบลกุดน้ำใส ศึกษาเพิ่มเติม

สำนักปฎิบัติธรรม พระธาตุกู่อูบมุง

สำนักปฎิบัติธรรมพระธาตุกู่อูบมุง ตั้งอยู่ หมู่ที่ 5 ตำบลกุดน้ำใส อำเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด โดยมีพระอาจารย์ปรีชา สุตินุธโร เป็นเจ้าสำนักปฏิบัติธรรมพระธาตุกู่อูบมุงซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญของตำบลกุดน้ำใส และของอำเภอพนมไพร โดยเป็นสถานที่ฝึกปฏิบัติธรรม ของประชาชนทั่วไปโดยเฉพาะเยาวชน มีการนำนักเรียน นักศึกษา เข้ารับการอบรมเกี่ยวกับคุณธรรมและจริยธรรม รวมถึงงานอื่นๆอีกมากมายที่ทางสำนักปฎิบัติธรรมพระธาตุกู่อูบมุงได้จัดให้มีการเรียนรู้ของประชาชน ศึกษาเพิ่มเติม

โครงการอบรมจัดการเรียนรู้ขยะ Miss Peper

วันที่ ๑๑ เดือนพฤษภาคม พ.ศ.๒๕๖๑ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุวรรณภูมิ ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมโครงการอบรมจัดการเรียนรู้ขยะ Miss Peper โดยมีนายภูมิภัทร วิชัย นายกองค์การบริหารส่วนตำบลนาใหญ่ เป็นประธานในพิธี ณ ห้องประชุม กศน.อำเภอสุวรรณภูมิ ดูเพิ่มเติม

อาชีพสานตะกร้าจากเส้นพลาสติก

อาชีพสานตะกร้าจากเส้นพลาสติก 

สถานที่ กศน.ตำบลหัวโทน หมู่ที่ 1 ตำบลหัวโทน อำเภอสุวรรณภูมิ  จังหวัดร้อยเอ็ด  เบอร์ติดต่อ 0964574837

กระบวนการผลิต  ทำการผลิตในรูปแบบกระบวนการกลุ่ม สมาชิกกลุ่ม 20 คน มีนางสาวยุวดี  หันน้ำเที่ยงเป็นประกลุ่ม  ดูเพิ่มเติม

นายอำนวย แก่นนาคำ

ชื่อ -นามสกุล ปราชญ์/ผู้รู้ : นายอำนวย แก่นนาคำ

ภูมิปัญญา/ความเชี่ยวชาญ : ด้านหมอสูตร หมอสู่ขวัญ หมอพราหมณ์

วิธีการ/กระบวนการ : เป็นหมอสูตร หมอสู่ขวัญ งานพิธีกรรมต่างๆ ในชุมชน

ประวัติ นายอำนวย แก่นนาคำ เกิด วันที่ 8 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2496 ปัจจุบันอายุ 65 ปี

ประกอบอาชีพหลัก เกษตรกรรม

ประกอบอาชีพเสริม เป็นหมอสูตร หมอสู่ขวัญ งานพิธีกรรมต่างๆ ในชุมชน ศึกษาเพิ่มเติม

ทำนา

การเตรียมพันธุ์ข้าว

เมื่อนำเมล็ดข้าวไปเพาะให้งอก โดยแชน้ำนานประมาณ 1-2 ชั่วโมง แล้วนำเมล็ดขึ้นจากน้ำและเก็บไว้ในที่มี ีความชื้นสูงเมล็ด จะงอก ภายใน 48 ชั่วโมง จึงนำเมล็ดที่เริ่มงอกเหล่านี้ไปปลูกในดินที่เปียก ส่วนที่เป็นรากจะเจริญเติบโตลึกลงไปในดิน ส่วนที่เป็น ยอดก็จะสูงขึ้นเหนือผิวดินแล้วเปลี่ยนเป็นใบ ต้นข้าวเล็กๆนี้เรียกว่า “ต้นกล้า” หลังจากต้นกล้ามีอายุ ประมาณ 40 วัน จะมีหน่อใหม่เกิดขึ้นโดยเจริญเติบโตออกจากตา บริเวณโคนต้น ต้นกล้าแต่ละต้นสามารถแตกหน่อใหม่ประมาณ 5-15 หน่อ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับพันธ์ ข้าวระยะปลูก และความอุดมสมบูรณ์ของดิน แต่หน่อต้นกล้าให้ร่วงข้าวหนึ่งรวง แต่รวงข้าวมีเมล็ดข้าวประมาณ 100-200 เมล็ด โดยปกติต้นข้าวที่โตเต็มที่แล้วจะมีความสูงจากพื้นดินถึงปลายรวงที่สูงที่ สุดประมาณ100-200 เซนติเมตรซึ่งแตกต่างไปตามพันธุ์ ข้าว ตลอดจนถึงความอุดมสมบูรณ์ของดินและความลึกของน้ำ

การปลูกข้าว

วิธีการปลูกข้าวหรือการทำนาในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 3 วิธี ดังนี้ศึกษาเพิ่มเติม

พระธาตุนาใหญ่

พระธาตุนาใหญ่ บ้านนาใหญ่อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ดเป็นอีกหนึ่งวัดในอำเภอสุวรรณภูมิที่มีความเก่าแก่ โดยพบสิ่งปลูกสร้างเป็นเจดีย์รูปแบบสมัยนิยมของชาวลาว และได้รับความศรัทธาจากชาวบ้านมานานหลายชั่วอายุคน ดูเพิ่มเติม